Zeilvracht zonder bemanning aan boord

De Amerikaanse startup Clippership wil de markt voor kleinschalige zeilvracht revolutionaliseren met autonoom varende schepen. Het eerste prototype wordt in Nederland gebouwd en binnenkort tewater gelaten.

Voor wie denkt dat de Fransen voorlopig nog wel wereldwijd leidend zullen zijn in moderne zeilvrachtschepen is dit nieuws. Drie Amerikanen uit de wereld van de Big Tech gaan zich ermee bemoeien, en hun plannen zijn zonder meer ambitieus te noemen. Opvallend genoeg is de Nederlandse inbreng in hun plannen groot: Dykstra Naval Architects tekende voor het ontwerp van de romp, die bij KM Yachtbuilders in Makkum onder constructie is.

Maritieme robotica

De drie Amerikanen hebben alle drie een achtergrond in de techniek. Zoals dat lijkt te horen bij dit soort startups, zijn ook zij in een garage in Los Angeles begonnen, volgens de informatie die ze erover vrijgeven. Maar alle drie werkten ze ook bij gerenommeerde bedrijven en organisaties, voordat ze zich stortten op de ontwikkeling van maritieme robotica. Hun doel: onbemande zeilschepen zelfstandig de oceaan over laten steken. Met behulp van AI – wat anders – kan de routering met behulp van meteorologische data zo worden uitgevoerd dat overal de beste wind wordt opgezocht om zo efficiënt mogelijk van A naar B te zeilen.

Het zeil voor hun schepen ontwikkelden de mannen helemaal in eigen beheer. Het zijn stijve vleugelzeilen, die op een vaste voet kunnen draaien en in de haven kunnen worden neergeklapt. Een proefopstelling met een vleugelzeil van ruim vijf meter hoog op een zeiljacht van ruim zeven meter, ontwikkelde een stuwkracht die volgens de makers ruwweg te vergelijken is met een dieselmotor van 40 Pk. Dat klinkt als veel, maar de informatie op de site van Clippership is dermate gedetailleerd en technisch van aard, dat ze er vast goed aan gerekend hebben. Met zoveel energieopwekking kun je meer dan alleen maar zeilen, stellen de bedenkers, en dus kun je daar ook andere systemen aan boord mee voeden, zoals de computers, en bijvoorbeeld de koeling van het ruim als je vracht wil vervoeren.

Eerste prototype

Het eerste schip van Clippership is bijna klaar. KM Yachtbuilders geeft geen informatie vrij over het tijdstip van tewaterlating, maar plan is dat die nog vóór het einde van dit jaar plaatsvindt. Het is een monohull van net geen 24 meter, om te passen binnen de regelgeving op zee voor kleine schepen. De romp is die van een modern ogend jacht met een negatieve boeg en een breed achterschip. De tekeningen laten twee vleugelzeilen zien, elk ongeveer 19 meter hoog. In het ruim kunnen 75 Europallets onder gecontroleerde klimaatomstandigheden worden vervoerd.

Volgens Mark Leslie-Miller, die het ontwerp vanuit Dykstra Naval Architects begeleidt, is dit prototype een eerste poging tot ‘proof of concept’. Het uiteindelijke ontwerp zou ook een catamaran kunnen zijn: ‘In de zoektocht naar de juiste vorm en functie kan nog van alles veranderen.’

Windassist sponsor

In het nieuws dat KM Yachtbuilders over het schip naar buiten bracht staat het schip zal worden ‘gebouwd volgens de RINA-voorschriften en tijdens de bouw worden gecontroleerd om te worden geklasseerd als een WAPS General Cargo Ship. Het zal onder Maltese vlag varen en de tewaterlating staat gepland voor eind 2026, waarna kort daarna de commerciële exploitatie van start gaat op proefroutes over de Atlantische Oceaan, naar het Caribisch gebied en Zuid-Amerika.’

Nieuwe ambitie

Clippership noemt het zijn missie om een nieuwe en betere manier te ontwikkelen om vracht over oceanen en waterwegen te vervoeren: ‘Als we hierin slagen, zullen we nieuwe point-to-point-handelsroutes openen, kleine havens nieuw leven inblazen en de milieu-impact van vrachtvervoer over zee drastisch verminderen. Daartoe ontwerpen, bouwen en exploiteren we compacte, sterk geautomatiseerde vrachtschepen die voornamelijk door de wind worden aangedreven.’ Op hun site stellen de bouwers dat ze in de eigen omgeving al voldoende werven hebben gevonden om in korte tijd honderden schepen te kunnen bouwen. Als dat lukt kan er mogelijk concurrerend gewerkt worden met de grotere scheepvaart, omdat de schaalgrootte dan wordt gehaald uit veel in plaats van grote schepen.

Inmiddels reikt die ambitie alweer verder. Een van de initiatiefnemers van Clippership, Kai Matsuka, postte op LinkedIn dat in de afgelopen twee jaar het speelveld is verschoven van het oplossen van het probleem van schone energie in het langeafstandsvervoer over zee, naar het met autonoom zeilende schepen ‘oogsten’ van schone energie op zee voor de voeding van varende datacenters: ‘We bevinden ons in een uitstekende positie om deze uitdaging aan te gaan met de technologie die we de afgelopen twee jaar hebben ontwikkeld. Onze schepen kunnen megawatts aan elektriciteit uit de oceaan halen door middel van windenergie in combinatie met hydrokinetische turbines, met een capaciteitsfactor die de 90% benadert. Koeling is er in overvloed, net als ruimte op de oceaan. Daarom hebben we onze inspanningen verlegd naar het bouwen en in gebruik nemen van onze schepen, waarmee schone oceaanenergie wordt omgezet in overvloedige intelligentie.’

Op de website van Clippership is nu vooral informatie over die laatste ambitie te vinden. Of die het plan om de internationale zeilvracht te revolutionaliseren gaat overschaduwen is nog niet duidelijk. De redactie neemt zich voor daar bij de mannen achter Clippership naar te informeren voor een volgend artikel.

Bronnen: Eigen nieuwsgaring via de websites van KM Yachtbuilders en Clippership, met hulp van Dykstra Naval Architects.
Kopfoto: Het 24 meterschip zoals dat nu gebouwd wordt.

Windassist sponsor