Een les in duurzame scheepvaart

Om klimaatverandering tegen te gaan moeten we de internationale scheepvaart koolstofvrij maken. Vrachtschepen aandrijven met windenergie zou een deel van de oplossing moeten zijn. Dr. Christiaan de Beukelaar schreef er een boek over.

[…]Tegenwoordig zijn er door een aantal factoren, waaronder de lage prijs en de overvloed aan olie, nog maar weinig zeilschepen die vracht vervoeren. Zeilen is meer een vorm van sport geworden dan van transport.
Maar de Avontuur, samen met een aantal andere zeilende vrachtschepen, wil daar verandering in brengen. Ik voer mee op een reis vanuit de Canarische Eilanden om een lading rum, koffie en cacao op te halen uit het Caribisch gebied en Mexico, bestemd voor Duitsland.

Heropleving

Op die manier hoopte ik meer te weten te komen over de heropleving van zeilschepen, die vracht vervoeren door gebruik te maken van de wind als emissievrije manier van voortstuwing.
In mijn boek ‘Trade Winds: A Voyage to a Sustainable Future for Shipping’, onderzoek ik de uitdaging waar we voor staan bij het veranderen van de manier van voortstuwing van de maritieme handel, weg van vervuilende fossiele brandstoffen naar emissievrije technologieën en brandstoffen.
Terwijl het grootste deel van de industrie, inclusief de regelgevende instantie, de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), zich richt op alternatieve brandstoffen, lag mijn focus voor deze reis op het potentieel van zeilen – aantoonbaar de emissieloze technologie bij uitstek – voor het faciliteren van wereldwijde toeleveringsketens in onze geglobaliseerde economie, terwijl we ervoor zorgen dat de scheepvaart de planeet niet verwoest.

Comeback

Zeilende vrachtschepen maken inderdaad een echte comeback.
De activisten en ondernemers die kleine, traditioneel getuigde zeilschepen exploiteren om vracht te vervoeren, willen dat iedereen gelooft in de toekomst die zij voor ogen hebben.
Is het schoonmaken van de scheepvaartindustrie zo eenvoudig als terugkeren naar zeilen en het wegdoen van motoren? Als fervent zeiler en toegewijd milieuactivist wilde ik dat uitzoeken.
Ik sprak met mensen die op veel zeilschepen werken, zoals Avontuur, Tres Hombres, Ceiba, Veer, Canopée, Grain de Sail en Hawila.
Ik stapte in februari aan boord van de Avontuur. Toen ik in juli weer van boord ging in Hamburg, hadden we twee keer de Atlantische Oceaan overgestoken, de Caribische Zee, de Golf van Mexico, de Straat van Florida en de Noordzee bevaren. […]

Veel uren zonder loon

Dat waren veel uren zonder loon, en dat riep wel een vraag bij mij op.
Als rederijen die zeilschepen gebruiken afhankelijk zijn van vrijwilligerswerk en mensen niet eens een eerlijk loon betalen, hoe kunnen ze de scheepvaartindustrie, die 11 miljard ton goederen per jaar vervoert, dan veranderen van een enorme vervuiler in een nul-koolstof model van duurzaam transport?
De missie van de Avontuur en andere zeilende vrachtschepen is intrigerend, maar kunnen zij laten zien dat een ander soort wereldeconomie mogelijk is?
Om daar achter te komen, vervolg ik mijn werk door de onderhandelingen bij de Internationale Maritieme Organisatie in Londen te volgen, te praten met de mensen die investeren in windenergie, en veldwerk te doen op de Marshalleilanden om beter te begrijpen hoe deze kleine atolnatie in de Stille Oceaan hard werkt om klimaatverandering een halt toe te roepen, zowel bij de Verenigde Naties als thuis.

Windassist sponsor

Zeilschepen zijn belangrijk

De scheepvaartindustrie vertegenwoordigt zowel de wereldeconomie als de klimaatcrisis waarin we ons bevinden. Op het eerste gezicht werkt het goed, maar de sector richt de planeet ten gronde om de consumptiegedreven levens te leveren die we serieus zullen moeten heroverwegen om de onhoudbare druk op de planeet aan te pakken.
Traditionele zeilschepen zoals de Avontuur, waarop ik heb gevaren, zullen op het gebied van snelheid, kosten of schaal niet kunnen concurreren met door fossiele brandstoffen aangedreven schepen. Maar dat hoeft ook niet, want er is een hele nieuwe vloot van moderne zeilende vrachtschepen in aanbouw die groter en sneller zijn.
Trade Winds heeft een duidelijke boodschap: Als we de scheepvaart niet snel koolstofvrij kunnen maken, kunnen we de klimaatcrisis niet oplossen. Toch is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen slechts een deel van het probleem waar we voor staan.
Daarom zijn kleine schepen zoals de Avontuur wel degelijk belangrijk: zouden we echt elf miljard ton goederen per jaar vervoeren als het zoveel moeite kost?

Bron: University of Melbourne.

Christiaan De Beukelaer is universitair hoofddocent cultuurbeleid aan de School of Culture and Communication van de Universiteit van Melbourne. Hij doceert aan de MA in Arts and Cultural Management en is onderzoeksmedewerker van de Research Unit in Public Cultures. Zijn boek ‘Tradewinds’ is te koop bij Manchester University Press.

Foto: De Avontuur voor de containerterminal in Bremerhaven (Getty Images)

Windassist sponsor