Zeilvrachtpionier Trans Oceanic Wind Transport in surséance

Vanuit Frankrijk kwamen jarenlang enkel prachtverhalen tot ons over steeds weer nieuwe, kapitaalkrachtige nieuwbouwprojecten voor zeilvrachtschepen. Het nieuws dat TOWT, die vier nieuwbouwschepen in de vaart had, failliet is, hakt er dan ook stevig in.

Trans Oceanic Wind Transport (TOWT) , dat al jarenlang symbool staat voor de heropleving van vrachtvervoer onder zeil, ziet zijn activiteiten voorlopig voortgezet onder toezicht van de rechtbank in Le Havre, terwijl naar een overnamekandidaat wordt gezocht.

Oprichter Guillaume Le Grand sprak zelf van ‘een model dat pech heeft gehad’. “36 Transatlantische oversteken, 1100 europallets per oversteek vervoerd en zo’n 5000 ton CO2 bespaard. Zoveel werk voor het betrouwbaar maken en optimaliseren van schepen en de 48 mensen waar ik vooral aan denk. We zullen zien wat er gebeurt, maar wees gerust, ik heb alles geprobeerd en ik heb geen zin om het hierbij te laten.”

Transatlantische routes

Vanuit zijn basis in Le Havre bouwde TOWT een netwerk van transatlantische routes uit naar onder meer New York, Canada, Guadeloupe, Guatemala, Colombia en Brazilië. Een overtocht duurt doorgaans tussen twee en drie weken.
Aan boord kunnen ook twaalf passagiers meevaren. Naast transport dienen de reizen soms ook voor wetenschappelijk onderzoek, met metingen van luchtkwaliteit, temperatuur en zoutgehalte op open zee.

Perspectief

Een woordvoerder van Grain de Sail, een andere speler in de sector, plaatst het nieuws in perspectief en stelt dat de situatie van één bedrijf niet mag worden verward met die van een hele industrie.
De kernboodschap: zeiltransport is geen niche-experiment meer, maar een antwoord op een structurele uitdaging — het verlagen van de CO2 voetafdruk van de scheepvaart. Echter de overgang tussen de experimentele fase en de industriële exploitatie lijkt door de veranderde economische realiteit langer en riskanter dan verwacht.

Waar TOWT sterk inzette op snelle schaalvergroting, kiest Grain de Sail voor een geleidelijke aanpak:

• een eerste schip als prototype
• een tweede, groter en robuuster schip
• en binnenkort een derde schip van meer dan 100 meter, geïntegreerd in wereldwijde logistiek

Wat ging er mis bij TOWT?

TOWT werd opgericht in 2011 met een duidelijke missie: goederen opnieuw met windkracht over de oceaan vervoeren.

De volgende stap was de bouw van een eigen vloot moderne cargo zeilschepen. De eerste twee, ‘Artemis’ en ‘Anemos’, zijn 81 meter lang en kunnen elk ongeveer 1.000 tot 1.100 ton vracht vervoeren, goed voor zo’n 1.100 euro pallets. Dankzij hun zeilaandrijving kan de CO₂-uitstoot volgens het bedrijf tot 95 procent lager liggen dan bij een conventioneel vrachtschip van vergelijkbare grootte . Het bedrijf bouwde aan een sterk merk rond duurzame, hoogwaardige producten zoals koffie, cacao, rum en wijn.

Windassist sponsor

Disruptieve invloed van Trump

Zoals ook bij andere sectoren het geval was, zorgde de herverkiezing van Donald Trump echter voor een disruptieve invloed op de markt, en de te vervoeren volumes en het klimaatthema smolten  als sneeuw voor de zon. Volgens het bedrijf zorgt het Amerikaanse tariefbeleid, lage vrachtprijzen en de crisis in de wijn en sterke drank voor oneigenlijke veel financiële druk. De krimpende vraag zorgde voor een daling van de klantenportefeuille. Dit zorgt vooral dat schepen die terugkeren uit Noord-Amerika  kampen met zeer lage bezettingsgraad. Hierdoor is de winstgevendheid van de terugreizen verslechterd.  Ondanks een omzet van bijna 5 miljoen euro vorig jaar kon de onderneming de investeringen moeilijk blijven dragen.

De problemen ontstonden vooral bij de voorgenomen schaalvergroting :

• hoge investeringen in een eigen vloot.
• vertragingen in de oplevering van nieuwe schepen
• geopolitieke druk, waaronder het Amerikaanse handelsbeleid.
• crisis in de wijnsector, een belangrijke markt.
• incidenten zoals de brand op de Artemis in Brest

De echte uitdaging: grootte en betrouwbaarheid

De sector staat vandaag op een kantelpunt. Klanten verwachten niet alleen duurzaamheid, maar ook:

• betrouwbare vertrektijden
• voorspelbare levertijden
• constante servicekwaliteit
• aantoonbare CO₂-reductie

De grote uitdaging is duidelijk: kosten per ton, grotere capaciteit en gestandaardiseerde logistieke stromen — zonder de ecologische ambitie uit het oog te verliezen.

Toekomst blijft open

Ondanks het faillissement blijft de activiteit van TOWT voorlopig doorgaan. Geïnteresseerde overnemers hebben nog tot midden april om zich te melden. Eind april beslist de rechtbank over de toekomst van het bedrijf. Als een overname slaagt, kan TOWT alsnog een rol blijven spelen in de ontwikkeling van emissiearme zeetransporten.

Het faillissement van TOWT is zonder twijfel een tegenslag voor de sector van zeilvrachtvaart, maar het betekent niet het einde. Vanuit de sector klinkt optimisme, omdat de behoefte aan duurzame scheepvaart groeit, en de technologie en markten zich blijven ontwikkelen. De zeilvaart heeft goede vooruitzichten op de middellange termijn, gedreven door de klimaateisen en de ontwikkeling van het Europese en internationale regelgeving.

Bronnen: Seatalk, Voiles et Voiliers, Actnautique.

Windassist sponsor