Europese raket over zee naar de ruimte
In een vaste rotatie vervoert het speciaal hiervoor gebouwde zeilende vrachtschip Canopée de onderdelen van de Ariane 6-raket vanuit onder meer Rotterdam, Bremen, Le Havre en Bordeaux over de Atlantische Oceaan naar Frans-Guyana.
Het vervoer van raketonderdelen is geen standaardoperatie. De lading is volumineus, kwetsbaar en extreem kostbaar. De Canopé is speciaal ontworpen voor deze lading en de vaste route tussen Europa en Zuid-Amerika. Ze werd afgebouwd bij Neptunes Shipyard in Hardinxveld-Giessendam en in 2023 opgeleverd aan de Franse joint venture Alizés van de rederijen Jifmar Offshore Services en Zéphyr & Borée. Het bijzondere ‘raketschip’ werd in hetzelfde jaar uitgeroepen tot ‘Ship of the Year’ tijdens het Maritime Awards Gala in Rotterdam.
Complete raket
De Canopée kan alle onderdelen van een Ariane 6-raket in één reis vervoeren. Tijdens een reis doet het schip meerdere Europese havens aan die elk een specifiek onderdeel van de raket leveren. In Bordeaux worden bijvoorbeeld onderdelen van de brandstofboosters geladen. In Le Havre gaat de ‘core stage’ aan boord. In Rotterdam worden de top van de raket en carrosserieonderdelen geladen en in Bremen de laatste onderdelen. Daarna zet het schip koers richting Frans-Guyana. Daar wordt de raket gelost en geassembleerd voor lancering voor het ruimtevaartprogramma van de European Space Agency (ESA).
Kwetsbare lading
De eisen die aan het schip worden gesteld zijn hoog. Raketonderdelen zijn niet alleen groot en zwaar, maar ook gevoelig voor trillingen, vocht en andere externe invloeden. De 121 meter lange Canopée heeft een laadvermogen van circa 5000 ton en maakt de oversteek met een snelheid van ongeveer 16,5 knopen. Daarmee kan ze vrij gemakkelijk meerdere reizen per jaar uitvoeren. Le-Nechet: ‘Het luistert allemaal heel nauw, maar doordat we het zelf in de hand hebben kunnen we meteen inspelen op problemen.’
Windassist sponsor
Zeilend oceaan over
De Canopée is uitgerust met vier zogenoemde ‘Oceanwings’. Dit zijn 37 meter hoge vleugelzeilen die automatisch meedraaien met de windrichting en -kracht. Daarbij beschikt het schip over een geavanceerd routingsysteem dat continu rekening houdt met wind, stroming en golfslag. Het systeem is gekoppeld aan de zeilen, waardoor koers en de zeilstand automatisch worden aangepast om de omstandigheden zo efficiënt mogelijk te benutten.
De windondersteuning wordt gebruikt als aanvulling op de reguliere motoren. ‘We kunnen met de zeilen zo’n 30% brandstof besparen.’
Nederlands tintje
Behalve bij de bouw van het raketschip, zijn meer Nederlandse bedrijven dagelijks betrokken bij het Ariane 6-programma. Zo bouwt de Nederlandse tak van Airbus de constructies die de motoren van de raket op hun plaats houden. Deze onderdelen zorgen ervoor dat de stuwkracht goed wordt verdeeld over de gehele raket. Ook Aerospace Propulsion Products (APP) in Klundert bouwt mee aan het ruimteschip. Het bedrijf ontwikkelde de ontstekers die de raketmotoren op gang brengen bij de lancering.
Bron: lees het hele artikel van Joost Meily in de Schuttevaer (alleen voor abonnees)
Beeld: Arianegroup.
Windassist sponsor