IMO neemt regels aan voor autonome zeeschepen
De Internationale Maritieme Organisatie (IMO) heeft nieuwe regels aangenomen voor grote autonoom varende zeeschepen. Daarmee ontstaat voor het eerst een internationaal kader voor schepen die deels of volledig zonder bemanning kunnen varen.
De regels zijn opgenomen in de zogeheten Maritime Autonomous Surface Ships Code (MASS Code) en gaan vanaf 1 juli 2026 vrijwillig van kracht.
De nieuwe regelgeving geldt voor grote vrachtschepen die internationaal opereren. Volgens de IMO moet de code ervoor zorgen dat autonome en op afstand bestuurde schepen dezelfde veiligheids- en milieunormen hanteren als conventionele schepen. Het gaat daarbij niet alleen om navigatie, maar ook om cybersecurity, brandveiligheid, communicatie en reddingsoperaties.
Autonome schepen bestaan in verschillende vormen. Sommige schepen hebben nog een volledige bemanning aan boord, terwijl bepaalde systemen automatisch werken. Andere schepen kunnen grotendeels op afstand worden bestuurd vanuit controlecentra aan wal. In de meest vergaande vorm neemt een schip zelfstandig beslissingen zonder directe menselijke tussenkomst.
Volgens IMO-secretaris-generaal Arsenio Dominguez is de invoering van de MASS Code een belangrijke mijlpaal voor de maritieme sector. De organisatie wil innovatie mogelijk maken zonder concessies te doen aan veiligheid en verantwoordelijkheid. Daarom blijft de kapitein juridisch verantwoordelijk voor het schip, zelfs wanneer deze zich niet aan boord bevindt.
De invoering van de code volgt op bijna tien jaar overleg en proefprojecten binnen de internationale scheepvaartsector. De IMO begon al in 2018 met een onderzoek naar de impact van autonome schepen op bestaande maritieme wetgeving.
Toch bestaan er nog twijfels over volledig autonome scheepvaart. In discussies binnen de maritieme sector wordt regelmatig gewezen op technische beperkingen, aansprakelijkheid bij ongelukken en de noodzaak van menselijke controle bij noodsituaties. Veel experts verwachten daarom dat automatisering voorlopig vooral zal leiden tot kleinere bemanningen in plaats van volledig onbemande schepen.
Met de MASS Code zet de IMO echter een belangrijke eerste stap richting een toekomst waarin autonome technologie een steeds grotere rol speelt op zee.
Bron: Riviera News
Kopfoto: Yara Birkeland, the world’s first fully autonomous container ship (source: Yara Marine Technologies)


