Oosterschelde opent parade viering 250 jaar Amerika

Of de Oosterschelde de internationale vloot wil aanvoeren in New York tijdens de 250e verjaardag van Amerika? Duh! Kapitein Gerben Nab hoefde geen seconde na te denken, toen de organisatie hem dat vroeg. “Wat een eer.”

En zo voer de driemaster zaterdag tijdens Sail4th 250 als eerste onder de imposante Verrazzano Bridge door, gevolgd door tientallen andere grote historische zeilschepen uit de hele wereld. De Amerikaanse USS Eagle voer direct achter de Rotterdamse driemaster, maar het Nederlandse schip opende de parade.

“Het is me een raadsel waarom ze niet gewoon dit Amerikaanse opleidingsschip voorop lieten varen, met alle hotemetoten aan boord,” zegt Nab lachend aan de telefoon. “Maar ik vind het natuurlijk hartstikke leuk. Wij bepalen het tempo. Dat is eigenlijk ook wel prettig. Als eerste hoef je niet steeds te reageren op wat de schepen voor je doen.”

Allerlei festiviteiten

De 7-koppige bemanning van de Oosterschelde is vanwege 250 jaar Amerikaanse onafhankelijkheid al wekenlang onderweg en bezoekt allerlei festiviteiten. De reis begon in Richmond, Virginia, waar de Oosterschelde ruim 150 kilometer landinwaarts een kronkelende rivier op voer.
“Voor Amerikaanse begrippen stelt dat misschien niet zoveel voor, maar voor ons was het fantastisch. Zo’n rivier wordt steeds smaller en kronkeliger. We lagen daar met drie andere Tall Ships en waren echt de ster van het evenement.”
Daarna volgde Norfolk, een van de grootste marinehavens ter wereld. “Dat is echt intimiderend. Alleen maar grijze oorlogsschepen, vliegdekschepen en alles wat daarbij hoort. Gelukkig lagen er ook Nederlandse en andere NAVO-schepen. Ze doen regelmatig gezamenlijke oefeningen.”

Kanonschoten

Via het rijke Greenwich, met villa’s van vele miljoenen dollars langs de oever, kwam de Oosterschelde uiteindelijk in Yonkers terecht. Deze voorstad van New York heeft weer een heel ander gezicht. “Hier wonen veel verschillende nationaliteiten. Ook meer armoede.”
Juist die contrasten maken de reis volgens Nab zo bijzonder. “In Greenwich werden we ontvangen met kanonschoten. In Norfolk was het één grote kermis. Daar liepen mensen met gegrilde kalkoenpoten zo groot als het onderbeen van een kleuter,” vertelt Nab lachend. “En hier liggen we aan een oude pier en waarschuwt iedereen ons: blijf vooral niet te lang aan de verkeerde kant van het spoor.”
De Oosterschelde is een varend monument uit 1917 en internationaal erkend vanwege haar historische waarde. Na een omvangrijke restauratie in 1992 groeide het schip uit tot een ambassadeur van het Nederlandse maritieme erfgoed. Sindsdien maakte de driemaster drie wereldreizen en bezocht zij meer dan zeventig landen.

Zeilparade

Het hoogtepunt van dit avontuur was toch wel de zeilparade. Hoe dat er precies uitkomt te zien, bleef lang onduidelijk. De laatste aanwijzingen kregen de kapiteins pas vlak voor vertrek.
“Langs de route staan tribunes voor het publiek. Er worden miljoenen bezoekers verwacht. Dat zijn er veel meer dan tijdens de Wereldhavendagen in Rotterdam.” Dat heeft niet alleen met de onafhankelijkheidsviering te maken; ook het WK voetbal trekt deze zomer veel bezoekers naar de stad.

Windassist sponsor

Naast het Vrijheidsbeeld

De vloot verzamelde zich bij Sandy Hook en voer vervolgens gezamenlijk de Hudson op, langs Governors Island, het Vrijheidsbeeld en Lower Manhattan. “Je ziet aan de ene kant het Vrijheidsbeeld, aan de andere kant de Brooklyn Bridge en recht voor je Wall Street. Dat is een uniek decor hoor.”
De kapitein spreekt uit ervaring. Toen de Oosterschelde eerder richting Long Island voer, kreeg de bemanning toestemming om vlak naast het Vrijheidsbeeld voor anker te gaan. “Dat bleek de mooiste ankerplek van New York te zijn. Je ligt letterlijk tweehonderd meter van het Vrijheidsbeeld en aan de andere kant schittert de skyline van Manhattan. Dan draai je een ankerwacht en denk je alleen maar: wat is dit fantastisch.”

‘Zoveel mogelijk zeil’

Hij is blij met deze ‘generale’, want daardoor kent hij het vaarwater nu. “Dat geeft rust. Tijdens de parade wordt het ontzettend druk, met veel schepen én vliegtuigen. Dan is het prettig als je de omgeving al kent.”
En tijdens die vlootschouw wil hij de driemaster van haar mooiste kant laten zien. “Dus het liefst met zoveel mogelijk zeil. Dat is wel lastig met maar zeven man aan boord. Als er ineens een windvlaag komt, moet je het ook veilig kunnen bedienen. Dus we moeten wel realistisch blijven.”

Na de festiviteiten in New York blijft de Oosterschelde nog enkele dagen open voor bezoekers. Daarna zet het schip koers naar Boston en vervolgens naar Canada. Daar bereidt de bemanning zich voor op de oversteek van de Atlantische Oceaan naar Spanje. Op 1 oktober keert de Rotterdamse driemaster terug in de Leuvehaven, na bijna tien maanden op zee.

Schip geweigerd voor de parade

Een uniek incident ontstond toen een iconisch tallship uit de parade werd gehaald door de Amerikaanse kustwacht, nog voor de parade echt begon. Het gaat om de Clearwater, een schip dat lang gelden door countryzanger Pete Seeger als actieschip werd ingezet om de vervuiling van de rivier de Hudson aan de kaak te stellen. Hetzelfde schip droeg ook nu een klimaatboodschap uit. Het voerde twee boodschappen in het grootzeil met de teksten ‘Save the Clean Water Act’ en ‘Indigenous Rights, Racial Justice, Climate Solutions’. Dat werd door de autoriteiten niet op prijs gesteld. De betreffende kustwachtfunctionaris die de Clearwater aansprak verontschuldigde zich met de woorden: “Ik kan er weinig aan doen, dit komt van bovenaf.”

Bronnen: Jelle Gunneweg op Rijnmond.nl, Reederij Oosterschelde en Marineinsight.
Beeld: Reederij Oosterschelde, Clearwater, Marineinsight.

Windassist sponsor